OOS-KAAP NUUS - ’n Ondersoek na die dood van Sipho Samuel Hashe, Qaqawuli Godolozi en Twasile Champion Galela, bekend as die Pebco-drie, is op Vrydag 23 Januarie by die Oos-Kaapse Afdeling van die Hooggeregshof in Gqeberha ingeskryf.
Volgens die mediawoordvoerder van die Nasionale Vervolgingsgesag in die Oos-Kaap, Luxolo Tiyali, volg die inskrywing op die besluit van die Minister van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling om ’n ondersoek te loods gebaseer op die aanbevelings van die Oos-Kaapse Direkteur van Openbare Vervolging, Barry Madolo.
Hashe, Godolozi en Galela was leiers van die Port Elizabeth Black Civic Organisation (Pebco), wat geaffilieer was met die United Democratic Front (UDF).
Op die hoogtepunt van burgerlike weerstand teen die apartheidsregering en sy dodelikste bewind in die Oos-Kaap, het die drie hul huise op 8 Mei 1985 verlaat om ’n voornemende skenker by die Hendrik Verwoerd-lughawe in Port-Elizabeth (nou die Hoof Dawid Stuurman Internasionale Lughawe in Gqeberha) te ontmoet.
Hulle is nooit weer gesien nie.
Hul lot het onbekend gebly tot November 1997, toe ’n voormalige polisieoffissier van die Veiligheidstak (SB), kolonel Gideon Niewoudt, tydens die Waarheids- en Versoeningskommissie (WVK) se verhore om amnestie aansoek gedoen het.
Tydens sy getuienis het hy erken dat hy deelgeneem het aan die ontvoering, roof en moord van die Pebco-drie.
Hy het verder onthul dat hy ’n polisie-informant betaal het om voor te gee dat hy ’n Britse ambassadebeampte is om die drie oorledenes na ’n vergadering te lok waar ’n moontlike skenking aan Pebco bespreek sou word.
Toe hulle by die lughawe aankom, is hulle deur lede van die veiligheidstak ontvoer en na die verlate Post Chalmers-polisiestasie sowat 30 km vanaf Nxuba geneem.
Hier is hulle ondervra, uitgetrek, geslaan, herhaaldelik versmoor, verwurg en op ’n dieseldeurdrenkte brandstapel verbrand terwyl hul moordenaars daar naby braaivleis geëet het.
Van die oorskot van die oorledenes is in die nabygeleë Visrivier gegooi.
Tiali het gesê dat, aangesien daar geen formele geregtelike doodsondersoek na die dood van die Pebco-drie was nie, dit noodsaaklik is dat al die feite en bewyse behoorlik voor ’n geregtelike doodsondersoekhof gesirkuleer word sodat die hof gepaste bevindinge kan maak.
Die NVG en sy vennote sal voortgaan met hul pogings om die gruweldade van die verlede aan te spreek en te help om afsluiting te bied aan die families van die slagoffers van hierdie misdade.
‘Ons bring jou die nuutste Tuinroete, Hessequa, Karoo nuus’
