OOS-KAAP NUUS - Die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) se eenheid vir seksuele oortredings en gemeenskapsake het onlangs aan ’n multidissiplinêre werkswinkel deelgeneem wat deur die Departement van Gesondheid byeengeroep is met die doel om die hantering van seksuele oortredingsake in die Oos-Kaap te versterk.
Multidissiplinêre samewerking is dikwels nodig om seksuele oortredings te vervolg en skuldigbevindings te bewerkstellig.
Die tweedaagse werkswinkel het mediese dokters by die provinsie se 11 Thuthuzela-sorgsentrums (TSS’e), sowel as dokters van ongevalle-eenhede by hospitale wat nie TSS’e huisves nie, byeengebring.
Die werkswinkel was ’n loodssessie vir verskeie soortgelyke aktiwiteite wat vir die nabye toekoms beplan word.
In ’n mediavrystelling in Desember 2025 het Luxolo Tyali, Oos-Kaapse streekswoordvoerder van die Nasionale Vervolgingsgesag, gesê die primêre doelwit was om gapings tussen medieseskoolopleiding en die praktiese realiteite van die hantering van seksuele oortredingsake in kliniese omgewings te oorbrug.
Sleutel-fokusareas het die volgende aspekte van programme wat rondom seksuele oortredings by hospitale aangebied word, ingesluit:
• Mediese en forensiese ondersoek van oorlewendes
• Trauma-ingeligte sorg
• Anatomiese en releante bewysmatige oorwegings wat relevant is tot seksuele oortredingsake.
“Besondere aandag is gegee aan die korrekte voltooiing van die J88-medies-regsvorm, ’n belangrike dokument wat in hofverrigtinge gebruik word om mediese bevindinge met betrekking tot aanranding en seksuele oortredings aan te teken, en dikwels sentraal staan tot die vervolging se saak,” het Tyali xgesê.
Praktiese uitdagings
Die werkswinkel het ook ’n platform geskep vir die NVG en die polisie om praktiese uitdagings wat tydens ondersoek en vervolging teëgekom is, te deel.
Dit het kwessies ingesluit soos onleesbare handskrif op mediese vorms, die gebruik van onverklaarbare mediese terminologie of afkortings, en teenstrydighede tussen mediese bevindinge en aanklaerinterpretasies.
“Oop betrokkenheid het dit moontlik gemaak om hierdie uitdagings te verduidelik.”
Slagoffergesentreerde benadering
Die doel van die werkswinkel was om koördinering tussen gesondheidswerkers en belanghebbendes in die strafregstelsel te verbeter en sodoende saakuitkomste te verbeter, meer skuldigbevindings te bewerkstellig, sekondêre viktimisasie te verminder en ’n regstelsel wat rondom die slagoffer gesentreer is, te bevorder.
Alle rolspelers het hernude toewyding aan hul onderskeie rolle uitgespreek en gesê hulle is toegerus met beter kennis, ’n beter begrip van mekaar se verantwoordelikhede en ’n vasberadenheid om dienste vir oorlewendes van seksuele geweld te versterk.
Thutuzela-sorgsentrums
Volgens Tyali is die Thuthuzela-sorgsentrummodel nasionaal ontplooi nadat ’n ooreenkoms tussen verskeie sektore en departemente aangegaan is om ernstige sistemiese uitdagings in die bestuur van seksuele oortredingsake aan te spreek.
“Dit het ingesluit die ongevoelige behandeling van slagoffers van seksuele geweld, ’n hoë
voorkoms van seksuele oortredings tesame met lae skuldigbevindingsyfers, en die sekondêre viktimisering wat dikwels deur slagoffers binne die strafregstelsel ervaar word.”
Hy het gesê ’n slagoffergesentreerde benadering wat poog om waardigheid te herstel en van slagoffers oorlewendes te maak, is sentraal tot die TCC-model.
Dit kan bereik word deur gekoördineerde, deernisvolle en professionele dienste te verseker vanaf die oomblik dat ’n saak aangemeld word.
Geïntegreerde en holistiese dienste
Die TSS-model bring sleutelbelanghebbendes onder een dak bymekaar om geïntegreerde en holistiese dienste te lewer.
Die belanghebbendes sluit in die Departement van Gesondheid, wat die sentrums huisves en verantwoordelik is vir mediese sorg en forensiese ondersoeke; die polisie se eenheid vir gesinsgeweld, kinderbeskerming en seksuele misdrywe (GMS), wat ondersoeke uitvoer; die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling en burgerlike samelewingsorganisasies wat psigososiale ondersteuning en berading bied; en die Nasionale Vervolgingsgesag.
Die NVG speel ’n kritieke rol: dit bestuur die sentrums en koördineer die dienste, verskaf vroeë regsleiding tydens ondersoeke, verseker dat dossiere verhoorgereed is, lei die behoorlike insameling en bewaring van bewyse, en vervolg oortrreders om geregtigheid te verseker vir oorlewendes van seksuele misdrywe en geslagsgebaseerde geweld.
‘Ons bring jou die nuutste Tuinroete, Hessequa, Karoo nuus’
