OOS-KAAP NUUS - Die Nasionale Tesourie se waarskuwing dat dit gedeeltes van die Oos-Kaap se billike aandeel mag terughou, bevestig die erns van ’n betalingskrisis wat nou munisipaliteite se stabiliteit en dienslewering regoor die provinsie bedreig.
Dr. Vicky Knoetze, lid van die Oos-Kaapse Parlement en leier van die amptelike opposisie in die Oos-Kaapse wetgewer, oorweeg die LUR vir finansies, Mlungisi Mvoko, om stappe teen die nasionale tesourie te doen ingevolge artikel 216 van die Grondwet, weens die versuim van provinsiale departemente om munisipaliteite vir belasting en munisipale dienste te betaal.
In Knoetze se verklaring op 8 Mei sê sy Mvoko het al op 29 April die Nasionale Tesourie in hierdie verband gewaarsku.
Die tesourie het verklaar dat die Oos-Kaapse provinsiale departemente teen Desember 2025 ongeveer R1,38 miljard aan munisipaliteite geskuld het, insluitend meer as R452 miljoen wat vir langer as een jaar uitstaande was.
Die omvang van hierdie krisis is reeds voorheen blootgelê deur middel van parlementêre vrae aan die provinsiale tesourie.
In reaksie hierop het Mvoko bevestig dat provinsiale departemente meer as R1,6 miljard aan munisipaliteite geskuld het vir tariewe en diensgelde, en dat departementele fondse wat vir munisipale dienste bedoel was, na ander prioriteite verskuif is.
Mvoko het verder bevestig dat munisipaliteite reeds skuldinvorderingsprosesse gebruik het en in sommige gevalle dienste aan regeringsgeboue begin beperk het weens wanbetaling.
Hierdie krisis het ’n direkte impak op die vermoë van munisipaliteite om paaie, stormwaterstelsels, elektrisiteitsinfrastruktuur, watervoorsieningsnetwerke, sanitasiedienste en vullisverwydering te onderhou.
Gemeenskappe regoor die Oos-Kaap ervaar reeds die gevolge deur infrastruktuurmislukkings, rioolstortings, wateronderbrekings en verswakkende openbare dienste.
Die oorstromings wat onlangs in dele van die provinsie ervaar is, het weer eens die belangrikheid van finansieel stabiele munisipaliteite beklemtoon wat in staat is om kritieke infrastruktuur te onderhou en effektief tydens rampe te reageer.
Dringende ingryping word versoek om te verseker dat alle uitstaande munisipale skuld wat deur provinsiale departemente verskuldig is, vereffen word en dat departemente verhoed word om munisipale dienstebegrotings na ander uitgawe-items te verskuif.
Die voorsitter van die Staande Komitee oor Openbare Rekeninge (Scopa) is ook versoek dat rekenpligtige beamptes van wanbetalende departemente gedaag word om rekenskap te gee van hul versuim om aan die Wet op Openbare Finansiële Bestuur te voldoen.
Knoetze sê die nasionale tesourie het die provinsiale regering nou formeel in kennis gestel, en die premier mag nie langer stilbly terwyl provinsiale departemente voortgaan om munisipaliteite te ondermyn waarop inwoners staatmaak vir basiese dienste nie.
‘Ons bring jou die nuutste Tuinroete, Hessequa, Karoo nuus’
